Anna Jurek: „Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj…”. Różewicz: „Chleb który żywi i zachwyca który się w krew narodu zmienia”.


Gyuri Lohmuller - Szacunek

Gyuri Lohmuller – Szacunek

„Chleb. Niby jedno słowo a tyle skojarzeń. Dawno temu Cyprian Norwid pisał:

Do kraju tego, gdzie kruszynę chleba

Podnoszą z ziemi przez uszanowanie

Dla darów Nieba….

Tęskno mi, Panie…

Tak skromne, ale zarazem tak uświęcone pożywienie jakim jest chleb, miało w życiu codziennym naszych przodków bardzo duże znaczenie. Chleb uświęcał miejsca, rzeczy, ludzi… Chleb był środkiem leczniczym – niemal magicznym. Przez chleb wyrażano swoje uczucia: chlebem dziękowano, chlebem życzono, chlebem proszono, chlebem wybaczano. Jakie znaczenie ma dla nas dzisiaj chleb produkowany w fabrykach i wrzucany bez poszanowania na śmietniki? Czy ludzkość bezpowrotnie straciła coś cennego? Czy chleb ma się stać tylko nic nieznacząca metaforą bogactwa?…

…Już w Wigilię rano gospodynie wypiekały podpłomyki na postne śniadanie, robiono znak krzyża i życzono sobie by przez cały rok na stole gościł chleb. W niektórych regionach Polski wybierano największy podpłomyk z którym gospodarze wybierali się do sąsiadów – tam dzielono się między sobą i życzono sobie nawzajem pomyślności i zgody. Na wieczerzę wigilijną przygotowywano oprócz chleba także jego urozmaicone warianty: strucle i kołacze. Z ich wypiekaniem wiąże się również wiele przesądów. Pozwolę sobie przytoczyć jeden z nich.

„Gospodyni wkładała najpierw do pieca bochenek przeznaczony dla męża, potem dla siebie, potem dla dzieci, a reszta dla biednych i służby. Jeśli bochenek gospodarza upiecze się dobrze i nie popęka na nim skora, to gospodarza przez cały rok będzie zdrów i szczęśliwy. Gdy i bochenek gospodyni okaże się ładnie wyrośnięty, to gospodarz pije jej  zdrowie.”

Moc chleba i wody w ten świąteczny dzień była spotęgowana, więc w niektórych miejscach stosowano znany zwyczaj mycia się w wodzie po czyszczeniu dzieży lub dla obmywania twarzy przygotowano specjalnie przyniesioną z samego rana, niezaczerpywaną wcześniej przez nikogo, wodę po czym wrzucono do niej kawałek świątecznego chleb i jakiś pieniążek. Miało to na celu utrzymanie myjącego się w zdrowiu i bogactwie.

Wracając jednak do „jedności” światów o której wspomniałam… Na wieczerzę zapraszano wilki jako uosobienia demonicznych sił: robiono to w taki sposób by zapobiec odwiedzin nieczystych duchów w przyszłości. Jedząc tradycyjne, postne potrawy wspominano również zmarłych. A kawałek chleba świątecznego zostawiano na stole dla Boga, który to miał schodzić do ludzi na poczęstunek…” (Anna Jurek)

całość tu: annamariajurek

polecam również: Ks.Piotr Pawlukiewicz – Dary od Boga co jest moje

podobne: Boże Narodzenie – jedno z najważniejszych świąt chrześcijańskich oraz: Narodziny Miłości. i to: Z listów starego diabła do młodego czyli…W święta z trwogą o promocję na karpia, czy z Bogiem bez trwogi.

Chleb
który żywi i zachwyca
który się w krew narodu zmienia 

poezja Mickiewicza
sto lat nas karmi
ten sam chleb
siłą uczucia
rozmnożony

„…Chleb to w naszej tradycji rzecz najważniejsza – jest podstawą pożywienia, ale również symbolizuje pożywienie jako takie, strawę i materialną, i duchową (…) 

Muzyka Chopina też jest chlebem, który żywi i zachwyca, który się w krew narodu zmienia. Nie wiem, na czym polega jej fenomen, ale wiem, że jest moja. Może na tym, na czym polega niezrozumiałość sztuki; potrafimy ją dobrze opisać, zanalizować, ale konia z rzędem temu, kto potrafi wytłumaczyć, czemu tak bardzo nas wzrusza, dlaczego jest tak ważna, czemu wywołuje u nas łzy smutku albo radości, emocji przecież skrajnych. Muzyka jest takim obszarem twórczej aktywności człowieka, że w pewnym momencie tracimy nad nią kontrolę intelektualną – i przy pełnej świadomości, czym ona jest i na czym polega – oddajemy się jej bez reszty, bardzo często nieświadomie, a nawet jeśli ze świadomością, to i tak w gruncie rzeczy bez zrozumienia, czym naprawdę jest. Mickiewicz był wirtuozem słowa, zwłaszcza w Panu Tadeuszu, Chopin – mistrzem dźwięku. Obaj wynieśli polską sztukę romantyczną na wyżyny ówczesnej Europy.

Czy dziś, w dobie śmierci tradycji romantycznej, zwłaszcza w naszym polskim wydaniu, znaczonym zniewoleniem narodu przez ponad sto lat, potrafi nam dać coś ważnego, coś istotnego dla naszego życia teraźniejszego poza poczuciem rozmaicie rozumianego patriotyzmu? Jeśli przywołamy Liryki lozańskie Mickiewicza czy Preludia Chopina, to okaże się, że dzieła te dotykają najbardziej czułych obszarów ludzkiej egzystencji, naszego bycia tu, na ziemi, bez konieczności odnoszenia ich do kontekstów historycznych, narodowych czy kulturowych. Jest to wielkie dziedzictwo romantyzmu, ale pojmowanego w sensie uniwersalnym, tak jak pojmujemy sztukę i kulturę średniowiecza, renesansu, baroku… Chleb był nam potrzebny od zawsze, o czym mówią słowa Modlitwy Pańskiej: „Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj”. I to jest właściwy kontekst niewielkiego wiersza Tadeusza Różewicza, który dla mnie w swojej metaforyce, semantyce i poetyce języka ma wartość arcydzieła. (Piotr Orawski) 

całość tu: wszystkoconajwazniejsze.pl

podobne: „Bądź odważny. W ostatecznym rachunku jedynie to się liczy”… „Bądź wierny, idź”. Piotr Szubarczyk: Przesłanie Herberta oraz: „Do dwunastu mediów” czyli „wiersz do każdego polskiego ucha”. i to: Władysław Panasiuk: Jesienne wspomnienie… bo taka jesień już się nie zdarzy

Reklamy

3 comments on “Anna Jurek: „Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj…”. Różewicz: „Chleb który żywi i zachwyca który się w krew narodu zmienia”.

  1. Pingback: „Jest taki dzień…” | Łódź Odysa

  2. Pingback: Z listów starego diabła do młodego czyli…W święta z trwogą o promocję na karpia, czy z Bogiem bez trwogi. | Łódź Odysa

  3. Pingback: „Byłem głodny, a wyście mnie nakarmili. Kiedy, Panie? Nie wiedzieli. Nie trzeba tego wiedzieć”. | Łódź Odysa

Dodaj komentarz (byle bez epitetów i wulgaryzmów)

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s